Auteurs
Dick de Vos & Henk Meeuwsen

Uitgave
KNNV Uitgeverij 2026
Online cursus
14 modules, 106 tekstuele lessen
Introductieprijs:
twee jaar toegang voor € 49

Herkenning van zangstrofen is belangrijk
om vogels op naam te kunnen brengen.
De cursus besteedt daar veel aandacht aan.

Vogelgeluiden. Niets is zo ontspannend en aangenaam om naar de zang van vogels te luisteren. ’s Morgens in bed de vroege merel of zanglijster of ’s winters nog vroeger een roodborstje dat actief wordt onder de straatverlichting. De rietvogels (de hoempapa van de roerdomp!), de weidevogels, maar ook de tuin- en bosvogels, de nachtegalen, daar klap ik mijn krukje graag voor uit.

Het is niet alleen genieten van het gezang van vogels. Wat zou de wereld doods zijn zonder! Geluiden verraden ook waar je ze kunt zien. Veel foto’s voor Vogeldagboek heb ik kunnen maken door af te gaan op hun zang.

Het herkennen van vogelzang vergt wel enige oefening en ervaring. Er zijn tegenwoordig handige telefoon-apps waarmee je vogelgeluiden in het veld kunt determineren. Die zijn niet foutloos: wat te denken van een boomklever in het Bentwoud terwijl er een koolmees zat te zingen en er midden op de dag een overvliegende nachtzwaluw werd gemeld…

Je eigen oren zijn de beste bron voor determinatie, maar dan moet je wel weten welke vogel je hoort. Daarvoor heeft KNNV Uitgeverij de Cursus Vogelzang ontwikkeld. Vijftig algemene soorten worden op basis van hun karakteristieke kenmerken op een duidelijke en overzichtelijke manier aan de cursisten voorgeschoteld. Uiteraard met hun meest kenmerkende zang, maar ook met afwijkende zang, met vergelijkingen tussen soorten die op elkaar lijken, met tips hoe die afwijkingen te herkennen en vanzelfsprekend met aanwijzingen van de geluidenexperts Dick de Vos en Henk Meeuwsen. Via sonogrammen (een ’tekening’ van de geluiden) wordt extra duidelijk gemaakt waar de verschillen in de vogelzang zitten.

De hamvraag is: voegt deze cursus iets toe aan allerlei vogelgeluidenapplicaties? Zeker weten, voor nog niet zo geroutineerde vogelaars! In alle bescheidenheid: je mag mij niet vragen of ik die vijftig geluiden herken (hoewel ik de hoge geluiden van vuurgoudhaantje en sprinkhaanzanger op mijn computer niet opving; leeftijd!), maar ik heb desondanks met aandacht geluisterd naar de kleine, grote en zwarte specht, naar de rietvogels, naar de mezen. Voor minder ervaren natuurliefhebbers biedt deze cursus heel veel houvast in het veld.

Neem eens de proef op de som. Wandel of fiets je door stad of land en hoor je vogels, hoeveel herken je er dan met zekerheid? Een nachtegaal zal voor elke natuurliefhebber onmiskenbaar zijn. Maar het verschil tussen een groene en een zwarte specht? Tussen zwartkop en tuinfluiter? Tussen merel en grote lijster? Het zijn enkele voorbeelden van vogels die je na het volgen van deze cursus zeker uit elkaar kunt houden. En kom je er niet uit: dan kun je Dick en Henk om hulp vragen, dat is in de prijs inbegrepen.