Auteur
Kok van Herk

Foto’s
Kok van Herk en André Aptroot

Uitgave
KNNV Uitgeverij 2025
660 pagina’s, 18 x 25 cm, harde omslag
ISBN 978 90 5011 981 8
€ 44,95

Citaat uit de inleiding: ‘Dit boek heeft tot doel het determineren van planten beter toegankelijk te maken voor een breed publiek.’ Dat is een ambitieuze doelstelling als je ruim 1800 plantensoorten bekend wil maken bij veel mensen.

Uit dezelfde inleiding: ‘Het boek is vooral voor mensen die niet graag met een determineersleutel werken.’ Bewust is dus een determineersleutel achterwege gelaten, maar hoe kom ik dan als leek bij de juiste naam van een waargenomen plant? Het antwoord is: ‘veel bladeren’. Dat is een nogal tijdrovend karwei in een uitgave van 660 pagina’s met afbeeldingen van 1800 plantensoorten.

Dit boek weegt 1725 gram. Niet bepaald iets om gemakkelijk in je rugzak mee te nemen. Als beginnend botanist zou ik gebruik maken van een van de vele apps die op dit gebied beschikbaar zijn. In de inleiding noemt de schrijver Obsidentify als bruikbare app, die je waarneming ook meteen kan doorgeven aan Waarneming.nl. De beeldherkenning is nog niet volmaakt, maar zeker bruikbaar. En zo kom ik tot de positieve kant van dit handboek: de foto’s, kaartjes en tekst verdiepen je kennis.

Via een app kom je tot determinatie. Maar je wil graag meer weten over die bepaalde plant. Dan sla je thuis dit boek open en via het register zoek je de afbeelding op. Correspondeert die met wat je gefotografeerd hebt? Zo ja, dan zie je met een wit rondje welke foto bij de beschrijving hoort. Daar lees je of zij een een-, tweejarige of een overblijvende plant is en over formaat en bloeitijd. Specifieke kenmerken zijn onderstreept.

De laatste beschrijvende regel gaat over de habitat van de plant. Is het een moerasplant of eentje van de zware zeeklei? Tot slot staat dikgedrukt de status. Is de plant algemeen of (zeer) zeldzaam en waar komt zij vandaan?

Het verspreidingskaartje geeft je een overzicht van de plaatsen waar de plant waargenomen is. Staat er een rode stip op de plek waar je je vondst gedaan hebt, of ontbreekt die daar? In het handboek zijn de meest actuele verspreidingskaarten gebruikt, dus als je waarneming niet door een rode stip bevestigd wordt, is er best reden tot twijfel. Achterin staat een uitgebreide, alfabetische Begrippenlijst. Vaktermen als ‘broedbolletjes en lijnlancetvormig’ worden daar uitgelegd. Voor een leek heel handig in het gebruik.

De 3370 foto’s zijn voor het overgrote deel van de hand van de auteur. Van een klein aantal soorten had hij zelf geen foto’s, of hadden andere fotografen betere foto’s voor aanvullende informatie. Dit alles bij elkaar zorgt ervoor dat de afbeeldingen van hoge kwaliteit zijn die de tekst ondersteunen. Gezien de omvang van het onderwerp is gekozen voor een klein lettertype. Met dit Handboek heb je een compleet en compact overzicht van de Nederlandse flora in handen voor een aanvaardbare prijs. Als determineerboek lastig te gebruiken, maar als naslagwerk een aanwinst.