Auteurs
Dirk Hilbers en Constant Swinkels

Illustraties
Horst Wolters

Uitgave
KNNV Uitgeverij 2025
464 pagina’s, 15 x 21 cm
ISBN 978 94 9164 840 3
€ 38,95

In de uitgebreide serie natuurgidsen van ‘Crossbill Guides’ is nu een natuurgids verschenen van Nederland, in twee delen. Ze bevatten heel veel informatie voor elke natuurliefhebber.

Deel 1 – Achtergronden: Voor het gebruik is het goed om eerst de leeswijzer te lezen. Deze maakt je wegwijs in het gebruik van de gids en bespaart je onnodig zoeken naar informatie.

Van de verschillende Nederlandse landschappen krijgen we een korte beschrijving over landschappen in het algemeen, geologie en bodem. Daarna volgen uitgebreide beschrijvingen van negen nationale landschappen van zeekleipolders tot het Zuid-Limburgse heuvelland.

In het hoofdstuk over zeeklei- en laagveenpolders staat een foto van een zogenaamde ‘overlaat’. Er is geen Zeeuw die weet wat daarmee bedoeld wordt. De term ‘inlaag’ is voor dit landschapstype wijd en zijd bekend. In deel 2 bij ‘Rondom het Grevelingenmeer’ wordt wel gesproken over inlagen.

In ‘Geschiedenis’ wordt ingegaan op het ontstaan van de landstreken. Een apart hoofdstuk is gewijd aan natuurbescherming en -herstel. Het laatste stuk van deel 1 behandelt planten en dieren in relatie tot de gebieden waar ze gevonden kunnen worden.

Deel 2 – Routes: Na een korte beschrijving wat onder routes en wat onder sites verstaan wordt, volgen dertig routes en zestig sites. Je zou kunnen stellen dat een route het grote geheel is, terwijl een site een bepaald natuurgebied beschrijft, vaak in de buurt van een route.

Voordat je op stap gaat om een bepaalde route te volgen, is het handig om eerst de QR-code te scannen. Via die code kom je op de website ‘Crossbill Nederland – GPX – Routebestanden’. Op de route- en sitekaartjes vind je allerlei symbolen die je specifieke, gedetailleerde informatie geven over dat deel van de route. De routes en sites bestrijken het hele land.

Dit deel eindigt met praktische informatie over hoe je maximaal van de natuur kan genieten in ons land, zonder daarbij de natuur te kort te doen. Blijkbaar zijn de schrijvers vogelliefhebbers, want in het laatste hoofdstuk staat een vogellijst met daarin verwijzingen naar de routes. De eidereend bijvoorbeeld vinden we op route 1, 13 en 14.

Als je een route wilt rijden/lopen/fietsen is het denk ik handig om thuis, op de bank, de achtergrondinformatie te lezen. Tijdens het afleggen van de route kun je deel 2 meenemen voor de routebeschrijving en gedetailleerde informatie. Een nadeel is wel het kleine lettertype. Wellicht noodzakelijk om er geen vuistdikke uitgaven van te maken. Allebei de delen zijn rijk voorzien van duidelijke foto’s. De illustraties van Horst Wolters verduidelijken de tekst.