De Scharrelaar 13

Redactie
Emile Brugman, Jean-Pierre Geelen,
Saskia van Loenen en Alexander Reeuwijk

Illustraties
Erik Hijweege

Uitgave
Noordboek 2025
146 pagina’s, 15 x 21 cm
ISBN 978 94 6471 403 6
€ 19,90

Themanummer Komen en Gaan

De Scharrelaar 13

Het verhaal over de laatste dunbekwulpen is vaker beschreven, maar toch blijft het spannend. In oktober is de dunbekwulp officieel als uitgestorven in de boeken verdwenen.

In februari 1995 was dit kleinere neefje van onze wulp voor het laatst gezien in het overwinteringsgebied in Marokko. Sinds 1954 waren de steppen, de broedgebieden, van de regenwulp in de Sovjet-Unie (met toen nog Kazachstan) in cultuur gebracht en werden de zwermen dunbekwulpen steeds kleiner. Na de reuzenalk in 1844 was dit de tweede Europese vogelsoort die voorgoed uit de vogelgidsen geschrapt kon worden.

Het uitsterven van planten en dieren gaat traag, in één mensenleven merk je er niet zo veel van. Maar elk bericht over een laatste soort is een weemoedig signaal over het verlies van natuur. Nummer 13 van het altijd boeiende halfjaarlijkse vogeltijdschrift De Scharrelaar is geheel gewijd aan het komen en gaan van soorten.

Zoals de bruinkopdiksnavelmees die een kolonie(tje) heeft in het Limburgse dorpje Swartbroek. Sinds ruim een kwart eeuw, ongetwijfeld nazaten van ontsnapte of losgelaten volièrevogels. Het zijn er maar enkele tientallen, en omdat dit een Oost-Aziatische soort is, zal er geen vers bloed meer bijkomen. Inteelt is een onvermijdelijk en rampzalig gevolg. In Noord-Italië is ook een kolonie, maar die heeft met duizenden exemplaren wellicht meer overlevingskansen. Het vogeltje met een lange staart en een roodbruine kruin doet, mede door zijn gedrag, sterk denken aan baardmannetjes.

Behalve de gebruikelijke literaire bijdragen in De Scharrelaar wordt in dit nummer ook uitgebreid ingegaan op de griel, die in ons land als broedvogel verdwenen is, op de opkomst van de krakeend en de neergang van zijn neef de wilde eend, een pleidooi om de Nijlgans te herdopen tot bermeend, over het trekgedrag van de koekoek en andere vogels. Hoe weten zij, zelfs de jongen die zonder ouders naar Afrika trekken, de weg te vinden? En zo bevat dit themanummer nog meer interessante vogelverhalen!

AdG, 12 december 2025