De ijsvogel

Auteurs
Jean-Pierre Geelen en Saskia van Loenen

Foto’s
Corné van Oosterhout e.a.

Uitgave
Atlas Contact 2025
250 pagina’s, 15 x 22 cm, harde omslag
ISBN 978 90 4505 250 2
€ 26,99

Vogelserie Atlas Contact
Deel 1:  De rotgans, Barwolt Ebbinge
Deel 2:  De gierzwaluw, Remco Daalder
Deel 3:  De slechtvalk, John A. Baker
Deel 4:  De kauw, Achilles Cools
Deel 5: De grutto, Albert Beintema
Deel 6:  De koekoek, Nick Davies
Deel 7:  De spreeuw, Koos Dijksterhuis
Deel 8:  De huismus, Kees Heij en Jacques Vos
Deel 9:  De goudvink, Achilles Cools
Deel 10: De merel, Hay Wijnhoven
Deel 11: De meerkoet, Remco Daalder
Deel 12: De zilvermeeuw, Kees Camphuysen
Deel 13: De kievit, Sake P. Roodbergen
Deel 14: De raaf, Louis Beyens
Deel 15: De tapuit, Herman van Oosten
Deel 16: De bergeend, Albert Beintema
Deel 17: De Turkse tortel, Hay Wijnhoven
Deel 18: De zwarte specht, Koos Dijksterhuis
Deel 19: De zeearend, Nienke Beintema
Deel 20: De fuut, Jan Johan Vlug
Deel 21: De wilde eend, Gerard Ouweneel
Deel 22: De knobbelzwaan, Ton Eggenhuizen
Deel 23: De steenuil, Ronald van Harxen
Deel 24: De houtsnip, Erwin Kompanje
Deel 25: De ooievaar, Kester Freriks
Deel 26: De houtduif, Hay Wijnhoven
Deel 27: De zanglijster, Erwin Kompanje
Deel 28: De ijsvogel, Jean-Pierre Geelen en Saskia van Loenen

De ijsvogel

Als je ergens helemaal bezeten van bent en je gebruikt je onmiskenbare schrijverstalenten, kan daar boeiend proza uit ontstaan. Dat is het geval met De ijsvogel van de journalisten Jean-Pierre Geelen en Saskia van Loenen.

Pas op latere leeftijd zagen zij het ‘blauwe’ licht. Maar toen zij eenmaal door de ijsvogelliefde waren gegrepen, was er geen houden meer aan en ondernamen ze, al dan niet gezamenlijk, vele (mislukte) pogingen om de blauwe schicht te zien te krijgen. Nu zijn het ervaren ijsvogelwaarnemers, herkennen ze hun geluid en kennen ze zelfs de oude truc om langs oevers van ondiepe plassen waar struiken staan, in de weerspiegeling van het water te kijken: dan vallen ijsvogels makkelijker op.

Logisch dat over zo’n mooi vogeltje tal van publicaties en boeken zijn verschenen. De auteurs geven, in tegenstelling tot de andere boeken met monografieën in de Atlas-vogelserie, geen diep inzicht in alle aspecten van de ijsvogel. Het zijn vooral hun persoonlijke ervaringen met het ‘betoverend blauw’ die zo lezenswaardig zijn, aandoenlijk soms.

In ons vogelrijk zijn felle kleuren behoorlijk schaars, stellen ze vast, en mede daarom is de ijsvogel zo on-Nederlands. Met die opvallend blauwe rug. Welk blauw eigenlijk? Bijna nooit hetzelfde, soms turquoise, dan weer azuur, kobalt, smaragd, cyaan. Het heilige blauw dat voortdurend verandert, zoals een zeepbel in het zonlicht.

De schrijvers veronderstellen dat het een achterhaald pleidooi is om de ijsvogel tot onze Nationale Vogel op te waarderen in plaats van de grutto. Hoewel de ijsvogel van oudsher afgebeeld staat op tal van objecten en ‘al eeuwenlang een schaduwbestaan leidt als symbool van het Nederlandse koningshuis’, te beginnen bij Willem de Zwijger. Ze houden toch nog ‘hoop’, want wie zegt dat de verkiezing van de grutto voor eeuwig is?

Ook in de kunst komt de ijsvogel veelvuldig voor, o.m. al in het beroemde schilderij De Tuin der Lusten van Jheronimus Bosch van rond 1500. Het vogeltje is ook door Van Gogh en vele andere schilders vereeuwigd. De opleving van de ijsvogel in de moderne literatuur noemen de auteurs zelfs opmerkelijk.

‘De ijsvogel’ is een lofzang van twee aan het ijsvogelen verslaafde mensen. Ze weten de lezer aangenaam mee te slepen in hun passie.

AdG, 5 december 2025