Auteur
Arend J. van Dijk

Uitgave
Noordboek natuur 2025
384 pagina’s, 23,5 x 29 cm, harde omslag
ISBN 978 94 6471 414 2
€ 34,90

De Grote Natuurbeschermer Jac. P. Thijsse (1865-1945) toonde zich in zijn leven al zeer bezorgd over de achteruitgang van ‘gewone’ vogels als veldleeuweriken, patrijzen en tapuiten door ontginning, intensivering van landbouw en de jacht. Van een stikstofprobleem had hij nog geen weet.

In wat voor el dorado moet hij geleefd hebben ten opzichte van de huidige tijd? Want als er toen al sprake was van teloorgang, hoe moet je dat dan afzetten tegen het verlies van flora en fauna sinds, pakweg, de Tweede Wereldoorlog? Ik ben van 1946 en heb met lede ogen de vernietiging van natuur meegemaakt.

Bewijzen? Nee, die heb ik nauwelijks, alleen mijn ‘gevoel’ van wat ik zie en hoor. Er zijn vogelliefhebbers die alles wel degelijk geboekstaafd hebben, zoals Arend J. van Dijk in Zuidwest-Drenthe. Met hulp van vele waarnemers zijn de veranderingen in de soorten en de aantallen broedvogels in Zuidwest-Drenthe nauwkeurig vastgelegd. Het gaat om een deel van het Drents-Friese Wold, de gebieden rond Vledder, Uffelte en Havelte en het Dwingelderveld. Dat laatste was het (inventarisatie)terrein van Joop Kleine, die ik daar vaak ontmoet heb.

Hun beschrijvingen zijn vastgelegd in ‘van Korhoen tot Kraanvogel’, een indrukwekkend boek over vogeltellingen van de afgelopen zestig jaar. Het zal door eeuwen heen worden geraadpleegd door ornithologen om de veranderingen in de vogelwereld te bestuderen. De aardverschuivingen in het landschap hebben grote gevolgen gehad op de broedvogels. Van al die veranderingen doet Van Dijk c.s. uitgebreid verslag, waardoor het ook voor andere gebieden interessant vergelijkingsmateriaal oplevert.

Alle veranderingen vallen uiteraard niet toe te schrijven aan lokale factoren, want de vogelstand is ook sterk afhankelijk van de omstandigheden in overwinteringsgebieden in Afrika. Nieuwe soorten zijn o.m. appelvink, oehoe, bosuil, nachtzwaluw en kraanvogel, (nagenoeg geheel) verdwenen zijn o.a. grutto, wulp, korhoen, zomertortel en ransuil. Al deze veranderingen worden in de soortbeschrijvingen met veel grafieken en kaartjes toegelicht.

van Korhoen tot Kraanvogel is een monumentaal boek, heel informatief, samengesteld door enthousiaste vogelliefhebbers en is prachtig uitgevoerd. En voor een boek van zo´n omvang voor een redelijke prijs.