Auteurs
Jan Smit & Wim Klein

Meeste foto’s
Wim Klein en Albert de Wilde

Ontwerp en opmaak
Maria Schilder

Uitgave
Nederlandse Entomologische Vereniging,Naturalis Biodiversity Center en EIS Kenniscentrum Insecten, 2025
176 pagina’s, 17 x 24 cm
ISSN 1875-760x
€ 15
Bestellen bij EIS

Het aantal wespen op onze aarde is duizelingwekkend: er zijn zeker zo’n honderdduizend soorten bekend, er worden nog steeds nieuwe wespen ontdekt en onderzoekers denken dat er misschien wel 1,5 miljoen soorten zijn. Ook ons land is rijkelijk voorzien van wespen, met meer dan zesduizend soorten! Allemaal netjes onderverdeeld in orden en families.

In de familie plooivleugelwespen (Vespidae) komen in Nederland 59 soorten voor, in de onderfamilies metselwespen, veldwespen en papierwespen. Plooivleugelwespen onderscheiden zich van alle andere soorten omdat ze in rust hun vleugels opvouwen (plooien). Verder is uniek dat de facetogen vlak bij de inplanting van de antennes een inham hebben. Vrijwel alle plooivleugelwespen hebben een zwart en gele tekening; kleuren die ook bij veel andere insecten voorkomen.

Wespen hebben angels waarmee ze kunnen steken. Slechts twee van de plooivleugelwespen zijn hinderlijk omdat ze op zoetigheid afkomen: de zgn. limonadewespen, dat zijn de gewone wesp en de Duitse wesp. Andere soorten, zoals de hoornaars en de Franse wesp, kunnen heel gemeen steken maar alleen als ze bedreigd worden.

In deel 16 van de uitmuntende serie Entomologische Tabellen worden de plooivleugelwespen deskundig ontleed, inclusief dertien soorten die hier mogelijk kunnen voorkomen. Een uitgebreide beschrijving met tekeningen van de lichaamsbouw, een determinatietabel van 55 pagina’s, de soortbesprekingen zijn gedetailleerd en beslaan zestig pagina’s, alles met veel duidelijke foto’s en verspreidingskaartjes.

Desondanks zijn nauwkeurige observaties in het veld niet makkelijk, omdat wespen vrij vlugge vliegers zijn. Vangen en loslaten vereist flinke behendigheid. Foto’s of filmpjes kunnen helpen. Wil je echter zekere determinaties maken, dan is vangen en doden (‘verzamelen’) helaas noodzakelijk. De gids geeft hiervoor aanwijzingen.

De larven van plooivleugelwespen zijn vleeseters, volwassen wespen leven voornamelijk van plantensappen. Drie van de 59 soorten leven parasitair bij andere wespen. Zelf hebben plooivleugelwespen ook te maken met allerlei parasieten (die leven ten koste van hun gastheren maar ze niet doden) en parasitoïden (die hun gastheren uiteindelijk doden).

Zoals alle andere Entomologische Tabellen blinkt deze gids uit door de duidelijke beschrijvingen en de prima foto’s. Al bladerend en lezend is het verbazingwekkend te merken hoeveel verscheidenheid er onder wespen bestaat, terwijl dit alleen nog maar de in ons land gesignaleerde plooivleugelwespen betreft.