Schrijver
Stephan Moss
Foto's
David Tipling
Illustraties
David Daly
Vertaling
Gerlof Abels en Henk Alberts
Uitgave
Tirion Uitgevers, Baarn
2004, 160 pagina's, 17 x 25 cm, harde omslag
ISBN 90 5210 530 8
Prijs
€ 19,98
Mooie tekeningen in Vogelgedrag van David Daly, op de foto man en vrouw kneu.
BESPREKING
De afgelopen week heb ik met veel aandacht en genoegen de 160 pagina's gelezen van het boek Vogelgedrag van de Engelse vogelaar Stephen Moss. Er staan veel wetenswaardigheden in die, althans voor mij, nieuw zijn.
Een voorbeeld, over voortbeweging. De snelste sprinter legt per seconde vijf keer zijn eigen lichaamslengte af, een jachtluipaard (het snelste landdier) achttien keer maar een vogel wel zeventig tot tachtig keer!
Het eerste deel van het boek gaat over algemeen vogelgedrag en is het boeiendst. Niet alleen de voortbeweging (ook roesten en slapen) wordt met voorbeelden toegelicht, ook de verschillende manieren van eten en drinken en de voortplanting (territorium en zang, nestbouw, ouderzorg enz.) worden besproken, verder komen de verschillende leefgebieden aan de orde, verspreiding, ogen, oren en ruiken, leven en dood (hoe oud kunnen vogels worden).
Ook het hoofdstuk over trek en navigatie is interessant. Ik dacht altijd dat de vogels die hier broeden, 'onze' vogels waren die in koude tijden naar het zuiden trekken om voedsel te vinden. Maar Moss beschrijft soorten die hier weliswaar broeden, maar van oorsprong 'zuidelijke' vogels zijn die naar het noorden zijn getrokken om de concurrentie te ontlopen.
Opvallend vind ik de bewering dat koekoekswijfjes eerst álle eieren uit het nest van de waardvogels halen voordat ze zelf hun ei leggen. Ik heb altijd begrepen dat het vooral de koekoeksjóngen zijn die de eieren uit het nest kieperen. Over het gedrag van koekoeken is trouwens nog veel onopgehelderd.
Het tweede deel van het boek gaat over specifiek gedrag per soort. Wat zijn kenmerkende gedragingen van futen, zeevogels, eenden, kraaien, vinken, nou, noem alle soorten maar op. Dit gedeelte is wat minder 'spectaculair', de mooie vogeltekeningen van David Daly maken het echter een plezier te blijven lezen en kijken. Het boek is soepel geschreven, het is geen voer voor specialisten.
Hoewel het boek over vogels uit Groot-Brittannië gaat, komen verreweg de meeste soorten ook in ons land voor. Er staan wel wat schoonheidsfoutjes in. Door een onvolledig bijschrift lijkt het alsof de brandgans op de tekening een Canadese gans is, wordt de boomleeuwerik op het plaatje als bosleeuwerik (!) omschreven en is het geen witte kwikstaart op de tekening maar de in Groot-Brittannië talrijke rouwkwikstaart, witte kwikstaarten komen daar veel minder voor.
SAMENVATTING
In Vogelgedrag staan tal van weetjes en wetenswaardigheden over trek en navigatie, over voedsel, voortplanting, beweging, leven en dood enz., alles op een prettig leesbare manier bij elkaar gezet.
