Schrijvers
dr. Theo Mebs en dr. Wolfgang Scherzinger
Vertaling
Frank G. Rozendaal
Uitgave
Tirion, Baarn
2004, 400 pagina's
20 x 28,5 cm, harde omslag
ISBN 90 5210 461 1
Prijs
€ 49,98
*****
Hoofdstukken
(globaal)
Kenmerken van de Strigiformes
Fylogenie (afstamming)
Zintuigen
Communicatie
Rust en voortbeweging
Jagen
Afweergedrag
Sociale contacten en pikorde
Balts
Voortplanting en broedzorg
Ontwikkeling van de jongen
Activiteit dag en/of nacht
Prooidierkeuze
Habitat en territoriumkeuze
Natuurlijke- en cultuurlandschappen
Slachtoffers van bijgeloof
Bescherming uit eigenbelang
Bescherming - een wereldwijde verplichting
Instandhouding van de biotoop
De Europese soorten:
Kerkuil
Dwergooruil
Oehoe
Sneeuwuil
Laplanduil
Oeraluil
Bosuil
Ransuil
Velduil
Ruigpootuil
Steenuil
Dwerguil
Sperweruil
Zo maar een pagina uit het boek, met de mimiek van een ransuil.
BESPREKING
Uilen zijn vogels waar een mysterieuze waas omheen hangt. Dat komt vooral door hun gedrag: ze leven voornamelijk in het duister. Na het lezen van 'Uilen van Europa' zijn voor mij heel wat geheimen ontsluierd en ben ik een stuk wijzer geworden over deze bijzonder boeiende vogelsoort. Het werk is een vertaling van'Die Eulen Europas' (uitgave 2000) van de Duitse ornithologen dr. Theo Mebs en dr. Wolfgang Scherzinger.
In het eerste gedeelte worden algemene uilenkenmerken beschreven, in het tweede gedeelte komen alle 13 Europese soorten afzonderlijk en zeer uitgebreid aan bod.
Het boek heeft een wetenschappelijke insteek: behalve de ervaringen van de schrijvers zijn ook de uitkomsten van recente onderzoeken opgenomen en wordt er naar vele bronnen verwezen. Desondanks is het boek niet saai en laat het zich als een 'vogelroman' lezen. Ik heb de dikke pil met rode oortjes in een paar dagen tijd uitgelezen.
Enkele punten uit mijn notities. Uilenogen zijn verankerd, ze kunnen nauwelijks bewegen. Die starheid wordt gecompenseerd door de enorme souplesse van de halswervels die soms meer dan 270 graden kunnen roteren. Een bosuil bijvoorbeeld heeft een blikveld van 200 graden. Daarvan worden 50 graden door beide ogen bestreken en kan de uil dus diepte bepalen. Uilen zien in het donker overigens 3 tot 10 keer beter dan mensen.
De kopsluier dient ter versterking en geleiding van geluidsgolven. De pluimen op de kop hebben niets met het gehoor te maken maar vervullen functies bij de balts en bij het camoufleren.
Onze wereld telt tussen de 109 en 212 uilensoorten. Dat grote verschil komt door de manier waarop ornithologen de (onder)soorten indelen. Waarschijnlijk zijn uilen nauwer verwant met gierzwaluwen en kolibries dan met roofvogels. De uil is een 'oudje': er is een fossiel gevonden van 60 miljoen jaar.
Uilen zijn niet bijzonder sociaal ingesteld, veel soorten eten zelfs kleinere rasgenoten op. Alleen steenuilen, de klassieke vogel van de wijsheid, vormen een paar voor het leven. Paarvorming van uilen wordt voor een belangrijk deel bepaald door economische omstandigheden, met name door het aanbod van voedsel.
Uitgebreid worden alle soorten uilengeluiden besproken. Opvallend dat bij de dwergooruilen niet vermeld wordt dat hun roep bijzonder vérdragend is, tot op een kilometer hoorbaar. Door dit opvallende kenmerk weet je dat ze in de buurt zijn, want ze laten zich niet zo gemakkelijk zien.
Aan de inhoud van het boek doet het weinig af, maar buitengewoon storend vond ik de talrijke zet- en grammaticale fouten. Erg slordig voor zo'n fraai boek. Uitroeptekens worden overdreven vaak gebruikt.
SAMENVATTING
'Uilen van Europa' is een magnifiek standaardwerk dat boordevol met (actuele) gegevens en met prachtige en verduidelijkende illustraties staat over alle aspecten van de 13 Europese uilensoorten. Een boek met diepgang dat je mag bestempelen als een waardevol bezit voor iedere vogelliefhebber en voor iedereen die zich met uilen bezighoudt.
