Schrijver
Albert Beintema
Uitgave
Uitgeverij Atlas, Amsterdam
2007, 430 pagina's, 20,5 x 13,5 cm
ISBN 978 90 450 0039 8
Prijs
€ 19,90
BESPREKING
Ik ken niet zo veel boeken over vogels die, naast de bedoeling om kennis over te dragen, literaire aspiraties hebben. Voor dit boek geldt dat zeker wel. De vogelverhalen van Beintema zijn goed geschreven en beogen de lezer aan het denken te zetten. Volgens mijn leraar Nederlands zijn daarmee twee belangrijke voorwaarden vervuld om een boek tot literatuur te verheffen.
Albert Beintema is een (vervroegd) gepensioneerd bioloog (een échte ornitholoog), die veel wetenschappelijk onderzoek heeft verricht, onder andere naar weidevogels. Zijn passie voor vogels zat er al vroeg in, als kind was hij vaak in het vrije veld te vinden (Naardermeer en omgeving).
En ook na zijn werkzame bestaan is hij betrokken bij de vogels, zowel in zijn eigen leefomgeving (in de uiterwaarden van de IJssel), als tijdens zijn verre reizen. Beintema is zo nu en dan gids op het schip van Atlantic Odyssey, waarmee expedities met toeristen naar de meest onherbergzame oorden worden ondernomen (onder andere naar het eiland Tristan da Cunha, waar zelfs Boudewijn Büch niet is geweest). De verhalen (met de titels op alfabetische volgorde) hebben betrekking op alle bovenbedoelde fasen in zijn leven.
Beintema observeert goed, schrijft vlot en heeft een heldere stijl. Dat maakt het lezen van dit boek tot een genot. Daarbij hanteert hij soms een scherpe pen. Wat dacht u van het volgende citaat: "Ach, op de keper beschouwd is het maaien van vossen om grutto's te sparen in principe niet veel anders dan het maaien van hooiland om 'wilde' orchideeën te behouden. Het voornaamste verschil is dat vossen aaibaar zijn en gras niet."
Ook ontbreekt de nodige humor niet; aan het eind van boek vertelt Beintema hoe hij een zomertaling heeft bereid ("De zomertaling is een heerlijke vogel").
Door beide citaten zou men bijna denken dat Beintema niet zo veel 'last heeft' van liefde voor de natuur. Uit het boek komt echter het beeld naar voren van een man, die het goed voor heeft met de natuur en zich inzet voor de bescherming daarvan, zonder in (vals) sentiment te vervallen.
Het boek is erg leerzaam voor mensen die zich bezighouden met natuurbescherming in de praktijk, professional en vrijwilliger. Beintema heeft daar goed onderbouwde gedachten over. Zo heeft hij een interessante theorie ontwikkeld over het uitsterven van vogels in bepaalde gebieden. Hij noemt dit zelf het stoelpotenmodel.
In de kern komt dit eropneer dat er diverse oorzaken zijn die het uitsterven beïnvloeden, maar dat vaak slechts de laatste in zo'n rijtje oorzaken in beeld komt, waardoor er ten onrechte verkeerde conclusies worden getrokken. Hij illustreert dat treffend aan de hand van het voorbeeld van de zwarte stern. Voor weidevogelbeschermers: neem kennis van zijn broedputjesconcept!
SAMENVATTING
Een uitstekend leesboek, niet louter voor vogelliefhebbers. Het boek zet aan tot het denken over een keur van onderwerpen.
