Foto's
Hans Dekkers
Schrijver
Bart Ebbinge
Uitgave
Fontaine Uitgevers, 's-Graveland
2004, 160 pagina's, 33 x 28 cm, harde omslag
ISBN 990 5956 063 9
Prijs
€ 39,90
*****
HOOFDSTUKKEN
De suizende wieken van ganzen en zwanen
ganzen en zwanen
Van ongerepte toendra's naar het boerenland
de grote trek
Betekenis van zwanen en ganzen voor de mens
relatie met mensen
Partnertrouw en onderlinge strijd
trouw en strijd
Komen er te veel ganzen en zwanen
natuurbeschermingssucces
BESPREKING
Precies op het juiste moment is het boek Ganzen en Zwanen uitgebracht: in deze tijd van het jaar overspoelen wilde en kleine zwanen en een heleboel arctische ganzensoorten ons land. Nederland is een onmisbaar toevluchtsoord voor ganzen en zwanen die niet in het stijf bevroren noorden kunnen overwinteren en hier een milde delta vinden met veel water en veel eten.
Niet alleen Nederlandse natuurliefhebbers genieten van die machtige zwermen ganzen en zwanen. Ons land is wereldberoemd onder vogelaars die dan ook uit vele landen hierheen komen om dit natuurspektakel te bewonderen.
Boeken als Ganzen en Zwanen voegen een dimensie toe aan het genot dat we aan deze vogels beleven. De intensiteit van de prachtige foto's van Hans Dekkers geven je het gevoel dat je zélf op de akkers of langs de rivieren naar ganzen en zwanen staat te kijken. Alleen het geluid en de natte neus ontbreken....
Het boek is op groot formaat. Sommige foto's moesten daardoor zo sterk uitvergroot worden dat de achtergrondruis opvallend zichtbaar is. Soms levert dat overigens wel een 'decembersfeertje' op.
De tekst is van dr. Bart Ebbinge, onomstreden deskundig maar met omstreden ideeën. Eerst het positieve. Deze bij onderzoeksinstituut Alterra werkende wetenschapper is in staat om zeer leesbare en wetenswaardige teksten te produceren. Zoals ook in dit boek.
Een kolgans verlaat haar nest tijdens het broeden alleen maar even om wat te drinken, de hele broedtijd eet ze niet. Een rotgans weegt in de winter zo'n 1300 gram, als hij terugvliegt naar zijn broedgebied 1600 gram! Vetreserve voor een lange tocht en een zwaar broedseizoen. Voor kleine zwanen geldt hetzelfde. Als ze in de herfst hierheen komen, vliegen ze grote afstanden in één keer. Op de terugreis stoppen ze om bij te tanken, om niet te veel reserves voor het broeden te verliezen.
Hieronder een paar leuke 'weetjes' die in het boek uiteraard uitgewerkt worden. In 2002 is in Zweden, door gunstige windomstandigheden, één onafgebroken groep van circa dertigduizend rotganzen waargenomen. In totaal was er die dag een enorme trekgolf van zo'n 115.000 rotjes. Zo staat het boek vol met belangwekkends.
Ebbinge, die in kleurrijke bewoordingen de schoonheid van vogels beschrijft, vindt dat de jacht (op ganzen) uit de taboesfeer moet worden gehaald en dat bejaging bij voorbaat niet uitgesloten zou moeten worden. Met die opvatting, die wellicht rationeel te verdedigen is, is hij niet altijd even populair onder natuurliefhebbers.
Hij denkt dat er meer overeenkomsten tussen jagers en vogelliefhebbers zijn dan verschillen. Dat noem ik bepaald geen wetenschappelijke opvatting. De intelligente bonobo's, dwergchimpansees, hebben voor 98% hetzelfde DNA als mensen, maar het zijn totaal verschillende wezens.
Jagers vinden het leuk om vogels dood te schieten (ze gaan er zelfs voor naar het buitenland), vogelaars vinden het leuk om vogels levend te houden. Al ben je het voor de rest voor 99% met elkaar eens, dit is een onoverbrugbare principiële kloof.
Ebbinge heeft het wel over oogsten van ganzen, maar geen woord over het recht van een dier om te mogen leven. Waarom staat niet voorop het besef dat we moeten proberen ze de plaats te laten behouden die ze veel langer op onze aarde hebben dan de mens?
Ganzen en zwanen zijn vogels die hun leven lang een paar vormen, wat een leed wordt er bij dat afschieten niet aangericht! Uit onderzoek blijkt dat 60% van volwassen rietganzen een of meer hagelkorrels in hun spieren hebben. Dan kan je toch geen voorstander van de jacht uit 'maatschappelijk belang' zijn omdat er te veel ganzen zouden zijn?
Gelukkig ontstaat er onder boeren en landbouwers steeds meer begrip voor 'agrarisch natuurbeheer'. De politiek moet veel meer boeren in financieel opzicht tegemoet komen om ganzen en zwanen op te vangen en die vogels een kruiwagentje gras per jaar gunnen. De natuur regelt dan de rest vanzelf wel.
SAMENVATTING
Een imposant fotoboek op groot formaat met interessante en tot nadenken dwingende teksten over de winterse sieraden van onze delta: ganzen en zwanen. Wetenschapper Bart Ebbinge onderbouwt zijn (omstreden) opvatting om 'een maatschappelijke beslissing te nemen over hoeveel zwanen en ganzen we wenselijk achten'.
