Tekst
Frans Buissink
Samensteller
Max H. Wolters
Uitgave
Uitgeverij Niesje Wolters, Epe
224 pagina's, 17 x 24 cm
ISBN 90 5690 244 X
Prijs
€ 39,95
BESPREKING
Een interessant en ook aardig boek over dieren en planten die van oorsprong niet in onze flora en fauna thuishoren. Er zijn duizenden van dergelijke 'vreemde wezens' om ons heen en de auteurs hebben een selectie gemaakt van bekende exoten of van dieren met een leuk of boeiend immigratieverhaal.
Wanneer mag je een plant of een dier een nieuwkomer noemen? Huismussen zouden al duizenden jaren geleden belangstelling voor ons land getoond kunnen hebben, maar worden toch exoten genoemd. In elk geval waren ze hier rond de middeleeuwen. Je zou dan toch denken dat het oorspronkelijke Nederlandse dieren zijn.
Maar de auteurs hanteren het begrip 'exoot' voor dieren die hier van oudsher (sinds de laatste ijstijd?) niet voorkomen. Vrijwel dagelijks komen er nieuwe bij, voornamelijk via het water. In het boek worden, op de grote waternavel na, geen planten besproken, dat zou onbegonnen werk zijn.
Ik had er nooit zo bij nagedacht, maar de 'Nederlandse leeuw' bestaat niet! Heeft ook nooit bestaan. Nederlandse konijnen ook niet, al wonen die hier al zeker duizend jaar. En bruine en zwarte ratten niet. Ook de paalworm niet die bijna tot de ondergang van Holland en Zeeland heeft geleid. Het zou trouwens aardig zijn een boek samen te stellen van de oorspronkelijke Nederlandse flora en fauna (misschien bestaat een dergelijke uitgave wel).
De auteurs leggen uit waarom er in ons land geen stabiele natuur is. In de eerste plaats zijn wij het 'afvoerputje' van Europa waar van alles naartoe stroomt. Dat is aanzienlijk versterkt door de opening van het Donau-Mainkanaal in 1992 waardoor 'nieuwe' planten en dieren naar ons land kwamen en komen.
Verder nemen moderne zeeschepen in verre landen ballastwater in en lozen dat hier. Gevolg: een grote toename van vreemde organismen. Scheepvaart zorgt toch al voor een fors aantal nieuwkomers. En dan zijn er ook nog mensen die allerlei tropische en exotische dieren in kooien houden (moest verboden worden), die ontsnappen enz.
Kortom, onze flora en fauna zijn heel wisselend. Het doodschieten of op andere manieren uitroeien van vreemde soorten is natuurlijk totaal zinloos (uitgezonderd zeer schadelijke). Dieren komen en gaan, zoals de brulkikker en de kuifleeuwerik en de tijgerspin (die inmiddels is herdoopt tot wespspin) en de visarend.
Het boek is actueel. De tragische dood in augustus 2005 van monniksgier Carmen tegen een trein in de Oostvaardersplassen wordt nog vermeld. Het succesvolle broedsel van bijeneters in Monster was kennelijk te laat.
Kritiekpunten. Een woelrat is een woelmuis (ondersoort van de hamster) en wordt ten onrechte bij de echte ratten genoemd. Diverse (vogel)foto's zijn, in het toch al niet zo goedkope boek, van matige kwaliteit. Dat is niet nodig want er is tegenwoordig een groot aanbod van prima (digitale) foto's.
SAMENVATTING
Een boeiend en origineel boek over (119) exoten in onze natuur. Ons lage land is een stortbak van plant en dier, er komen dagelijks nieuwe bij. Tegenstanders van 'exoten' moeten dit boek zeker lezen, want dan weten ze meteen dat het 'verwijderen' van nieuwkomers totaal geen zin heeft.
