Uitgave
ANWB Den Haag
2005, alle delen 192 pagina's
10 x 18 cm, plastic hoes
Bloemen van Europa,
ISBN 90 18 02093 1
Vogels van Europa, 2e druk 2007,
ISBN 978 90 18 02644 8
Paddestoelen van Europa,
ISBN 90 18 02095 8
Bomen van Europa,
ISBN 90 18 02096 6
Prijs
€ 12,95 per deel
*****
Uitgave
Fontaine Uitgevers 's-Graveland
2005, alle delen 126 pagina's
9,5 x 17,5 cm, plastic hoes
Welke vogel is dat?, ISBN 90 5956 116 3
Welke bloem is dat?, ISBN 90 5956 117 1
Welke paddestoel is dat?, ISBN 90 5956 118 X
Prijs
€ 10,90 per deel
Voorjaar 2006:
prijs per deel € 9,90
BESPREKING
Zeven natuurboekjes tegelijk bespreken. Het lijkt of ik me er met een jantje-van-leiden van afmaak maar dat is niet zo: alle uitgaven heb ik nauwkeurig bekeken. Er zijn echter veel overeenkomsten zodat een recensie van de boeken in één rubriek meteen de verschillen goed laat zien.
Het gaat om de (nieuwe) series ANWB Natuurwijzer en Fontaine-Natuurreeks. De gelijkenissen zijn opvallend: de zakgidsen zijn dun (ANWB is dikker: meer pagina's met meer info en is op zwaarder papier gedrukt), ze geven een beperkt beeld van flora en fauna, ze zijn ongeveer even duur, ze hebben een losse plastic beschermhoes en ze zijn oorspronkelijk in Duitsland uitgegeven.
Dat is meteen het zwakke punt van Duitse series die populair zijn bij Nederlandse uitgevers. Planten en dieren die elders in Europa algemeen zijn en hier niet of nauwelijks voorkomen, worden wel vermeld. Planten en dieren in die hier (aan de kust) algemeen zijn maar in andere delen van Europa sporadisch of niet gezien worden, staan niet in de gidsen. Verderop zal ik wat voorbeelden geven.
Serie Natuurwijzer
Het voordeel van deze gidsen is dat ze dun en licht zijn, dat is prettig als je lange tochten maakt.. Er hadden nog wat pagina's bespaard kunnen worden op de inleiding. Uitleg van basisbegrippen hoort in elk boek, verdere toelichtingen horen in uitgebreidere gidsen.
Heel aardig bedacht is om naast 'grote' foto's van de onderwerpen, tekeningen van details te plaatsen. Het voordeel is dat je met dergelijke illustraties de karakteristieken kan benadrukken wat herkenning makkelijker maakt.
Voor deze gidsen geldt het VIEW-zoeksysteem. De V voor Vergelijking met andere soorten, I voor Identificatie op kenmerken, de E geeft Extra gegevens en de W staat voor Weten wanneer de soort broedt of bloeit.
Serie Natuurreeks
Van elke soort is één foto opgenomen. Het zoeksysteem is simpel en dat is handig in het veld: de soorten zijn per kleur gegroepeerd en bij elke soort staat een opvallend kadertje met de belangrijkste kenmerken. Dit zijn échte jaszakgidsjes, klein, licht en daardoor handig mee te nemen, meer valt er in algemene zin niet over te zeggen.
Vogelgidsen
Zo'n 170 vogels worden besproken. Fontaine 3 per pagina, ANWB 2 plus detailtekeningen. Opvallende afwezigen in beide gidsen zijn talrijke wintergasten als zwarte ruiters, nonnetje (Fontaine), middelste zaagbek (ANWB). Overbodige aanwezigen in zulke gidsen zijn bijvoorbeeld zeldzame vogels als hop, oehoe en auerhoen en (ANWB) grijskopspecht en de Alpenvogels.
In de Natuurwijzers staan vogels gesorteerd op grootte: tot formaat mus, tot formaat merel enz., met een aparte kleur voor elk formaat. Een wat eigenwijze keuze, de ervaring moet leren of dit handig is. In de Natuurreeks van Fontaine is de kleurenindeling gekoppeld aan de 'klassieke' indeling: ganzen en zwanen, zangvogels enz. De afbeeldingen in beide boekjes zijn zeer acceptabel, soms wat scherp bewerkt.
Bloemengidsen
Eveneens zo'n 170 Europese bloemsoorten staan in de gidsjes. Dezelfde opmerking als bij de vogelboeken: spinnenwebhuislook en bolletjeskers had ik graag vervangen gezien door een heel algemene soort als watergentiaan. Ook de zwanenbloem (ANWB) ontbreekt bijvoorbeeld.
In beide series wordt determinatie makkelijker gemaakt door de bloemen in te delen per kleur en aantal kroonblaadjes, symmetrische bloemen of andere bloeiwijzen.
Bomen en struiken
De serie ANWB Natuurwijzer bevat ook het boekje Bomen (en struiken) van Europa. Bomen, al dan niet bloeiend, van foto's herkennen vind ik altijd lastig. De tekeningen van bladeren, bloemen en vruchten zijn dan ook onmisbaar.
Ten opzichte van de andere boekjes is dit het compleetste, ook al omdat de verscheidenheid wat minder is. Bovendien komen veel Zuid-Europese soorten bij ons voor in tuinen en parken. In dat licht is het merkwaardig dat bijvoorbeeld een heel algemene soort als krentenboompje ontbreekt.
Paddenstoelen
Net als in de andere gidsen staat in deze boekjes regelmatig 'niet inheems' of 'zeer zeldzaam'. Die zijn dan niet in ons land of zelfs in West-Europa te vinden. De indeling is ongeveer hetzelfde: gerubriceerd naar o.a. plaatjeszwammen, steel met ring; plaatjeszwammen, steel zonder ring enz. Ook circa 170 soorten.
In de ANWB-boekjes word herkenning makkelijker gemaakt met detailtekeningen, in de Fontaine-gidsen worden op de foto's ook de onderkanten van de zwammen getoond. De illustraties in beide delen zijn goed.
SAMENVATTING
Twee nieuwe series met zakgidsen over vogels, bloemen, paddenstoelen en bomen en struiken. Van Duitse schrijvers waardoor voor ons land te veel zeldzaamheden zijn opgenomen en algemene soorten soms ontbreken. De Natuurwijzers geven meer informatie, de Natuurreeks zijn echte lichtgewichten om mee te nemen. De illustraties zijn in het algemeen goed. Alle gidsen met losse plastic hoes.