Schrijver
dr. Wim. de Gans
Redactie
Harry Bunk
Uitgave
ANWB, Den Haag
2006, 160 pagina's
21,5 x 30,5 cm, harde omslag
ISBN 90 18 02416 3
Prijs
€ 17,95
*****
Bij het boek behoort een routegids met 30 tips voor een bezoek aan een geologisch fenomeen.
Illustratie uit het boek: De soorten grond of gesteenten zoals die in Nederland voorkomen. Zand; zand en klei; klei; veen; keileem en vast gesteente.BESPREKING
Op een heel prettige manier geschreven, in een moderne opmaak, met afwisselende kaderstukjes en veel illustraties geeft dit boek een compleet beeld van de ontstaansgeschiedenis van de bodem waarop we leven. Niet te gedetailleerd, precies de hoeveelheid informatie die je als nieuwsgierige lezer nodig hebt.
Het Geologieboek gaat volledig over ons land, maar er zijn uiteraard externe invloeden die onze planeet ingrijpend veranderden, zoals de ijstijden en de grote natuurrampen in Mexico en (waarschijnlijk) Siberië, vele tientallen miljoenen jaren geleden, waarbij dinosaurissen en vele andere diersoorten verdwenen.
In het grootste deel van Nederland ligt er zand aan de oppervlakte, verder klei en veen, allemaal onverharde afzettingsgesteenten. In de Heimansgroeve in het Geuldal komen de oudste gesteenten aan de oppervlakte, uit het carboon. Uiteraard komen andere aardlagen ook uitgebreid aan bod, zoals steenkool (eindproduct van de inkoling van veen), kalksteen, aardgas, aardolie, thermaal water enz.
De ijstijden hebben de bovenkant van Nederland voor een belangrijk deel gevormd. Dikke pakketten ijs schoven over ons land. Van de eerste is op diepe tunneldalen in de bodem na niets meer te zien, het tweede ijspakket schoof tot de lijn Haarlem Nijmegen.
Die ijsfronten waren in ons land nog zo'n 500 à 1000 meter dik en wierpen grote stuwwallen op zoals de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug. Verder ontstonden typische en merkwaardige dalen (dal Leuvenumse Beek) en meren (Uddelermeer; ik zal voortaan anders naar die plas kijken als ik op het overbekende terras zit te eten). In de laatste ijstijd was er geen ijslaag maar was onze bodem tot tientallen meters diep bevroren.
Het boek gaat verder o.m. over rivierduinen (zoals Den Donk en de Schoonenburgse Heuvel blak bij mijn geboorteplaats Oud-Alblas), over de stijging van de zeespiegel waardoor je niet meer naar Engeland kon wandelen (als dat met mammoeten en neushoorns al zo'n pretje zou zijn geweest…).
Uit recentere tijd worden de vorming van duinen besproken, van het Naardermeer, de Drentse Aa, de Zuiderzee, de forse daling van Holland door afgraving en inklinking van veen en de grote invloed van de mens in de laatste eeuwen op de huidige oppervlaktestructuur.
Een zakformaat gids met 30 geologische natuurverschijnselen, plus routebeschrijvingen, daagt de lezer uit om zelf eens te gaan kijken hoe ons land in elkaar steekt.
SAMENVATTING
Verrassend boeiend is het ANWB Geologieboek Nederland. Aardlagen lijken niet zo interessant als de flora en de fauna die aan de bovenkant te zien is. Maar dat is niet zo! Door de populair geschreven tekst, de talrijke illustraties en de losse routegids is dit een spannende ontdekkingsreis naar het land waarop we leven.
